هنوز هم از مردان می ترسم. از هر نگاه مردانه ای می گریزم
حجابم را نمی خواستم - هنوز هم از مردان می ترسم. از هر نگاه مردانه ای می
گریزم. دو خاطره از حجابم در سالهای ۱۳۷۰ و ۱۳۷۵ دارم که هنوزم یادآوریش
باعث می شه آرامشم را از دست بدهم.
در سال ۷۰، ساعت ۲ بعدازظهر
با آقایی که همسرم می باشد در یکی از خیابانهای پاسداران قرار داشتم. طبق
معمول من زود به قرار رسیدم. حجابم هم نقص نداشت. همین طور که خیابان را
بالا و پایین می رفتم تا او برسد، یک پیکان سفید از جلوم رد شد. چند ثانیه
بعد دیدم باز از جلوم رد شد. فهمیدم در حال دور زدن است. روسریم را جلو
کشیدم تا مشکل حجاب نداشته باشم. برای چندمین بار که از جلوم رد شد، ۱۰۰
متر جلوتر سمت چپ خیابان یک طرفه پارک کرد.
آقایی از توی ماشین
پیاده شد. آن مرد قدی کوتاه، کمی چاق و ریشو بود. با نگاهی اعتراض آمیز به
طرف من در حال حرکت بود و چیزی می گفت. به چند قدمی من که رسید، گفت بیا
برو سوار ماشین شو. من بر خلاف او شروع به حرکت کردم که ناگهان همسرم را
روبروم دیدم. به طرف ماشینش دویدم، تا در ماشین را باز کردم، نگاهم به آن
مرد افتاد که در حال برگشت به ماشینش بود. هیچوقت با آرامش در خیابانهای
ایران قرم نزدم.
سال ۷۵ بود با همسرم به منجیل رفته بودیم. اونجا
با دوستان حرف از بگیر و ببند کمیته بود. من افتخار می کردم که شوهر کردم و
به خاطر حجاب کمیته نرفتم. همه ی کسانی که اونجا بودند دست کم یک بار طعم
شیرین کمیته را چشیده بودند. بعد از دو روز از سفر برگشتیم.
به
خانه ی پدری زنگ زدم که حالشون را بپرسم. پدرم گفت: شنبه باید بریم
دادسرا. پرسیدم چرا؟ گفت: پنج شنبه رفته بودم آگاهی که شماره ی ماشین را
اعلام کنم بابت تغییراتی که داده ایم. افسر مربوطه پرسیده: غیر از شما کی
از ماشین استفاده می کنه؟ من هم گفتم دخترم. گفته دو تا شکایت منکراتی
دارید. پرسیدم چیه؟ می گه سال ۷۳ خانمی با آرایش غلیظ و پای لاک زده در
خیابان ونک دیده شده است. دومین شکایت همان مامور در سال ۷۴ در میدان
صادقیه خانمی را در این ماشین دیده که بدون روسری بوده.
به این
دو دلیل و این دوشکایت روزی که به دادسرا یی در شرق تهران مراجعه کردم یک
مصاحبه ی مختصری ازم شد و بعد نتیجه این شد که من را به شهید قدوسی حواله
کردند. فردای آن روز من را دستبند زده به همراه پدر و مادرم سوار مینی بوس
مخصوصی می کردند وبه دادگاه شهید قدوسی در خیابان تخت طاووس بردند. روز
اول از صبح تا پایان وقت اداری در یک اتاق 12 متری من و مادرم به همراه ۴۰
زن دیگه در هوای گرم بدون کولر ایستاده زندانی بودیم.
دختران
فراری، زن بدحجاب، کارگر سکس و نمونه های دیگری از مجرمین جمع بودیم تا
نوبت دادگاهمون بشه. به هر کی جرمم را می گفتم، بهم می گفت شلاق رو شاخشه.
از بغل مادرم تکون نمی خوردم. دهانم خشک بود. اشکم سرازیر بود. جرمهای هم
دیگر را می پرسیدیم. حکم هم صادر می کردیم. روز اول به پایان رسید ولی نوبت
دادگاه من نشد.
گفتند فردا دوباره همون مراحلی که امروز طی کردید را باید انجام دهید. دیگه اون اتاق را نمی تونستم تحمل کنم.
روز دوم حدود ظهر من را برای دادرسی صدا زدند. سربازی من را تحویل گرفت.
در همان طبقه در راهرو ایستادیم. بعد در یکی از اتاقها باز شد سرباز من را
تحویل داد. در آن اتاق سه نفر پشت میزهایی نشسته بودند که هر سه هم قاضی
بودند. من جلوی اولین قاضی نشستم. در آن زمان نمی دونستم چه اتفاقی داره می
افته.
قاضی پوشه هایی را باز کرد. کاغذهای درونش را ورق زد و
جرمهایم را برام خواند. بعد پرسید سوالی داری؟ گفتم: من چقدر می تونم شخص
مهمی باشم که یک مامور دوبار آن هم در سالهای مختلف و مکانهای مختلف دیده
باشه شای کسی بامن دشمنی کرده. آخه چطور می تونه لاک پای من را در حالت
رانندگی دیده باشه؟
قاضی محترم جواب داد ما به مامور خودمون اعتماد
داریم. تو خفه شو و دهنت را ببند و بعد برگه ی حکم صادر شده را جلویم گذاشت
و گفت امضا کن...
--------------
منبع: صفحه برابری زن=مرد / ایمیل ما:
page.barabari@gmail.com
حجاب اجباری مجوزی شد برای اینکه هر کس به حریم شخصی ما وارد شود، گاهی با توهین و تحقیر و گاهی با خیرخواهی اجباری
حجاب اجباری با برخوردهای متفاوت اولیاء مدرسه در کلاس سوم دبستان به من
تحمیل شد. با فریادهای گوش خراش ناظم و امورتربیتی به خودمان می آمدیم "
موهات رو بزار تو " البته بودن کسانی که با سلیقه تر بودن و سخاوتمندانه تو
را به مراوریدی تشبیه می کردند و مدعی بودند که حجاب صدف وار مسئول محافظ
از توست.
اما همه این درشتی ها و نرمی ها در مدرسه ای بود که
تمام کادر آموزشی و تربیتی آن زن بودند !!، و بجز کلاغهای که در اسمان
مدرسه پرواز می کردند هیچ مذکری جرات پرسه زدن در آن حوالی را نداشت.
باعث دلگرمی بود وقتی شایعه چادر اجباری در مدرسه پیچید، مادرم گفت " ترک
تحصیل می کنید ولی زیر بار این چادر اجباری نمی روید " خوشبختانه صداهای
معترض، مجالی به این اجبار مضاعف نداد.
حجاب اجباری، بار غیرقابل
تحملی می شد وقتی مردانی بودند که در اماکن کمی تا قسمتی شلوغ نمی فهمیدند
که این چند متر پارچه اضافه قرار است برای تو مصونیت ایجاد کند. هیچگاه
کمک نکرد تا از سایه های پشت سرمان در کوچه به نفس نفس نیفتیم. جای درنگ
نیست، حتی زنان برقع پوش در افغانستان هم ازاین نوع مصونیت بی بهره اند.
حجاب اجباری مجوزی شد برای اینکه هر کس به حریم شخصی ما وارد شود، گاهی با
توهین و تحقیر و گاهی با خیرخواهی اجباری، گاهی در لباس نیروی انتظامی
گاهی با پیراهنی روی شلوار و متاسفانه تن ما و حق انتخاب پوشش اش قباله ای
شد شش دانگ، دست این خواهر و آن برادر...
از این خاطرات تلخ
بگذریم واز حق نگذریم، یه وقت هایی هم همین حجاب اجباری به دادمون رسید!!
اون وقتها که سر صبح مقنعه مبارک رو بر سر موهای نشسته و در هم می کشیدیم،
اون وقتها که عین خیالمان هم نبود که خشتک شلوارمان چند روز است که پاره
است یا زیپ شلوارمان در رفته... بله مزایایی هم داشت که ما به تمامی در
اینجا از آن بی بهره ایم.
با احترام به انتخاب تمامی زنانی که به
انتخاب خود حجاب بر سر می کنند و یا از سر بر می دارند و مردانی که به این
حق ابتدایی واقف اند و از آن حمایت می کنند.
پ.ن صفحه:
ساغر میگوید؛ متاسفانه یا خوشبختانه من عکس با حجاب ندارم. تو البوم های قدیمی است که اکنون در دسترس نیست.
--------------
منبع: صفحه برابری زن=مرد / ایمیل ما:
page.barabari@gmail.com
حجاب را نه تنها مقابل مردهای نامحرم که جلوی پدرم و برادرهایم هم باید رعایت می کردم
برای من که در یک خانواده سنتی و مذهبی و در یک شهر مذهبی – مشهد- به دنیا
آمدم و بزرگ شدم، حجاب معنایی بسیار گسترده تر از پوشیدن چادر یا یک نوع
لباس خاص دارد.
حجاب از نظر خانواده من تنها چادر یا مانتوی بلند
تیره رنگ نبود بلکه شامل فرم لباس راحتی خانه، یقه، آستین، دامن و شرایطی
می شد که باید در لباس پوشیدن نه مقابل مردهای نامحرم که جلوی پدرم و
برادرهایم هم رعایت می کردم و گاهی اگز بی مهابا یقه ام بازتر می شد، به بی
مبالاتی متهم می شدم.
این ها که می گویم نشان می دهد آنقدر
خاطره هایم از حجاب اجباری زیادند که مثنوی هفتاد من کاغذ شوند. اما چند
نکته در این یادآوری این خاطره ها برایم در ذهنم شفاف تر مانده است.
اول» پشت کنکور دانشگاه بودم سال ۱۳۷۳ و برای آماده شدن تمام ساعات روز را
در کتابخانه آستان قدس رضوی داخل حرم درس می خواندم. بگذریم از این که نه
تنها چادر باید می داشتم بلکه کمترین آرایش و موی بیرون از چادر باعث
مواخذه توسط مأمورین زن یا مردی می شد که از همان سال ها رایج شد جلوی
درهای اصلی بنشینند و حریم حرم را از ورود زنان بی حجاب یا کم حجاب پاک
کنند. یکی از روزها قبل از بیرون آمدن از خانه، مادرم گفت: خیلی مواظب باش
این روزها که می روی حرم چادرت را برعکس نپوشی! با تعجب گفتم چرا؟ گفت اگر
چادرت را پشت و رو بپوشی یعنی این که می خواهی صیغه شوی. با خودم گفتم آخر
این چه پوششی است که با یک پشت و رو شدن مرا تبدیل می کند به یک ابژه جنسی
قابل دسترس. اگرچه در صورت اول هم باز ابژه جنسی هستم. اما تفاوت مهم در یک
پشت و رو شدن چادر، در دسترس بودن یا نبودن من می شود برای مردان!
دوم» وارد دانشگاه که شدم با فراغ بال چادرم را کنار گذاشتم و البته در
قالب استانداردهای دانشگاه مانتو و شلوار، با مقنعه بلند تا روی شکم می
پوشیدم با این حال خوشحال بودم که از شر چادر راحت شدم و چهار سال بعد از
بخت خوب یا بد کارشناسی ارشد را در دانشگاهی در شهر قم قبول شدم که شرط
پوشیدن چادر در آن الزامی بود. اما من حالا آمده بودم تهران، تنها زندگی می
کردم و خیلی از سنت ها را شکسته بودم و با این شرط هم کنار آمدم. چاره
دیگری هم نبود. بنابراین تنها روزهایی که کلاس داشتم و مجبور بودم بروم قم،
چادری می شدم. البته چادرم را می گذاشتم داخل کیفم و تنها وقتی که روبروی
درب اصلی دانشگاه می رسیدم، می پوشیدم . آن روزها با خودم فکر می کردم آخر
حجاب تنها اجبار به پوشش که نیست بلکه القای یک روحیه ریاکاری و تزویر هم
هست و ما چقدر به آن عادت کرده ایم حتی دیگر شاید ندانیم که تا کجا این
تزویر ریشه دوانده و چطور این رفتار ریاکارانه در سایر روابط شخصی و
اجتماعی مان هم تبلور پیدا می کند.
سوم» برای همه زنانی که دهه
۶۰ مدرسه رفتن را شروع کردند، خاطراتی مشترک از حیاط مدرسه، مدیر، ناظم ،
جوراب سفید، کفش سفید، شلوار کوتاه یا بلند و... خاطره جمعی خاص ما زنان
این دوره را می سازد. اما حجاب بازهم فراتر از این هاست. بعد از سی و چهار
سال همراهی با انقلاب اسلامی ، این روزها در یک گوشه دیگر دنیا مشغول درس
خواندنم. اینجا دیگر از پوشش اجباری خبری نیست. هر جور دلم می خواهد می
پوشم . وقتی که هوا گرم است، موهایم را جمع می کنم بالای سرم تا پشت گردنم
از خیسی و سنگینی موهایم در امان بماند و گاهی اوقات وقتی هوا خنک می شود
ون سیمی می وزد می گذارم باد مهربان به پوست تنم بخورد و فکر می کنم چقدر
این سال ها بدیهی ترین و ساده ترین لذت ها از ما گرفته شد.
اما
چند ماه پیش بعدازظهر یک روز تعطیل دلم گرفته بود. رفتم کنار در آشپزخانه و
سیگاری روشن کردم. در را باز کردم تا فضای سبز و زیبای دانشگاه را هم
ببینم و لذت سیگار کشیدنم با مرور خاطرات دو چندان شود. با یک تاپ و شلوار
کوتاه بر تن، تکیه دادم به کابینت آشپزخانه در حالیکه به سیگارم پک می زدم.
همانطور که داشتم بیرون را نگاه می کردم دیدم مردی دارد از جلوی در رد می
شود، نمی دانم چه شد، سریع خودم را پشت در کشیدم تا مرا نبیند.
ناگهان با خودم گفتم خوب اینجا که دیگر خبری از بگیر و ببند خانواده و
بسیجی و نیروی انتظامی نیست. حالا دیگر چرا؟ و فکر کردم سیاست حجاب اجباری
تنها در پوشش خلاصه نمی شود بلکه اصل آن نامرئی و نامشهود کردن زن است.
یعنی این که تا جایی که ممکن است در انظار عموم کمتر ظاهر شویم تا کمتر
دیده شویم.
یادم آمد که مادرم همیشه می گفت جلوی پنجره نایست،
خوب نیست مردم تو را ببیند. حالا بعد از سی سال اگرچه خودآگاهم به همه این
سیاست ها و سنت ها پشت پا زده اما آن روز فهمیدم که در ناخودآگاه من ترس از
دیده شدن بدون لباس مناسب هنوز هم به قوت خود باقی است.
--------------
منبع: صفحه برابری زن=مرد / ایمیل ما:
page.barabari@gmail.com
برای درمان دردهای پوشش اجباری، سال ها زمان نیاز داریم
ایران که بودم مثل خیلی از زنها به هر شکلی مخالفتم را با تحمیل سبک پوشش
نشان می‌دادم. از بحث کردن در دانشگاه تا سر نکردن مقنعه و به دنبالش
نداشتن کار دولتی.
وقتی به دنیای آزاد رسیدم اولین باری که تاپ
پوشیدم را هرگز فراموش نمی‌کنم. یک روز مشغول کنار آمدن با خودم بودم و
گفتگوی درونی داشتم راجع به اخلاقی بودن و درست بودن یا نبودن پوششم.
هنوز بعد از گذشت سه سال نتوانسته‌ام به استخر مختلط بروم اگرچه بارها
تلاش کرده‌ام و در رابطه با دوست داشتن بدن خوانده‌ام اما هنوز هم با بدن
خودم آشتی نکرده‌ام.
این تلخ است، دردناک است و ثمره‌ی آن همه اجبار و تزریق احساس گناه است.
آنچه از این همه اجبارها نصیب ما شده است ترشرویی و نامهربانی با بدن و
کمبود اعتماد به نفس و احترام به خود و در پی آن آسیب دیدن کیفیت زندگی‌مان
بوده است که برای درمان آنها نیاز به سالها زمان داریم
--------------
منبع: صفحه برابری زن=مرد / ایمیل ما:
page.barabari@gmail.com
سیزده سالم بود. برای دیدن خاله ام به مشهد رفته بودیم. مادرم هوس زیارت کرد و ما را هم با خودش به حرم برد.
تابستان بود و گرمای طاقت فرسا. چادری که نصیبم شده بود خیلی سنگین بود و
به مکافات روی سرم نگهش می داشتم. بعد از کلی طواف اجباری همراه مادر، خسته
و عرق کرده روی پله ای وارفته بودم که چیزی دوبامبی توی سرم خورد. از درد و
منگی نمی فهمیدم چه شده، فقط صدای های و هوی و جروبحث نامفهومی می شنیدم.
به خودم که آمدم در آغوش مادرم کشان کشان می رفتم و گریه می کردم.
چادر از سرم لیز خورده بود و هم جنسی تاب نیاورده بود سر کودکانه ام اندکی
هوا بخورد و با هر دو دست و با تمامی قوا بر آن کوبیده بود. بعد از آن هرگز به مشهد نرفتم، زیارت که جای خودش را دارد. -------------- منبع: صفحه برابری زن=مرد / ایمیل ما: page.barabari@gmail.com
*** ریحانه طباطبایی روزنامه نگار از ایران - زندگی با زنانی که مومنانه حجاب را انتخاب کردند اما مرا تحقیر نمی کنند. تیر ۱۳۹۱
هیچ وقت حجاب برایم دغدغه ذهنی نبود؛ در خانه ایی که به دنیا امدم و درش
بزرگ شدم همیشه ازادی بود و بافت آن هم غیر مذهبی و بدور از حجاب.
مادرم به خاطر جو انقلاب و تبلیغات آن زمان با حجاب شده بود تنها زن با
حجاب خانواده مادری و پدری و بالاخره هم حجابش رو برداشت چون نه از روی
اعتقاد و باور که از روی تبلیغات همان تبلیغات ناشی از جو انقلاب و فضای
حاکم بر کشور با حجاب شده بود.
برای من هم هیچ وقت حجاب مساله
مهم یا قابل بحثی نبوده، بارها شده دلم خواسته راحت از خونه بیرون برم با
شلوار جین و تیشرت ، بارها دلم خواسته کلاه بزارم سرم و ...اما انقدر هم
مهم نبوده اجبارهای این سرزمین انقدر زیاده که حجاب یک گوشه کوچکیشه ...
راستی یادم میاد وقتی قبرس رفته بودم برای درس خواندن و یا چند سفر قبلش
روزهای اول تمام مدت استرس داشتم و دلهره خصوصا تا پلیس نزدیک میشد فکر می
کردم میاد و تذکر می ده که خانم خجالت بکش این چه شکلیه و البته خیلی شب ها
هم میشه خواب می بینم بی حجاب در خیابان های تهران راه میرم و تماما ترس و
دلهرم و وحشت اما تو خواب اتفاقی نمی افته...
و اما امروز من در
کنار زنانی قرار گرفته ام که حجاب را باور دارند و چادر بر سر می کنند،
فخرالسادات محتشمی پور یکی از این زنان است و زنده یاد فریده ماشینی، زنانی
که مومنانه پای باورهایشان ایستاده اند اما اعتقادشان را بر من تحمیل نمی
کنند، هرچند که شاید روزی متعصب نیز بودند اما تعصب را بالاخره کنار
گذاشتند و مرا با همان روسری های رنگی که هر لحظه از سر می افتد قبول
کردند.
و من هم تعصب را کنار گذاشتم که الزاما هر زن چادری دشمن
نیست و آنان را با همان چادرها قبول کردم و من ما شد برای دفاع و مبارزه از
آزادی و حقوق برابر و انسانیت و من به حجاب او احترام گذاشتم و او به بد
حجابی من و یاد گرفتیم می توانیم دست هایمان را بهم بدهیم و بهم تکیه کنیم
در حالیکه ظاهری متفاوت داریم
*** مریم،م؛ از نهادینه شدن پوشش اجباری همین بس که بعد از ۴ سال زندگی در
غربت هنوز هم با دیدن پلیس دستم ناخود آگاه به موهایم میرود تا روسری
نداشته ام را پایین بکشد... . تیر ۱۳۹۱
نمیدانم بیست و اندی سال
خاطره ی تحقیر و اجبار را از کجا باید شروع کرد. از روزی که ۳،۴ ساله بودم و
وحشت زده و اشک آلود با سر و صورتی به رنگ قهوه ای به خانه آمد و همه
خوشحال بودند از اینکه سزای بد حجابی مادرم نه اسید که مد ان زمان بود بلکه
یک قوطی رنگ و یک دنیا وحشت بوده.
یا از روزی بگویم که ۶،۷ ساله
بودم و در شهر قم ناشناسی بر سر مادرم فریاد میکشد که این لباس مناسب دختر
بچه ی ۶ ساله نیست. و من آنروز نمیفهمیدم چرا ان زن بهتر از مادرم میداند
که من چه بپوشم بهتر است! یا از روزهای داغ امتحانات خرداد که تحمل عرق سوز
گردن باد و باران ندیده ام سختر از استرس امتحان میشد.
در
خانواده ی ما دختران حق انتخاب داشتند. و من در خانه با مفاهیم حق و آزادی
آشنا میشدم. هرچند خشونت و اجبار در آنطرف دیوار همچنان ادامه داشت.
خاطرات این دوران زیاد است اما گاهی تلنگری کافیست برای آنکه لبریز شویی و
برای من این تلنگر تفی بود که مرد ناشناسی با ظاهر مذهبی به صورتم انداخت.
جرم من این بود که ناشناس، ظاهر من را نپسندید. و من هنوز نمیدانم دختران
شهرم چه باید بپوشند تا نگاه هرزه ی ناشناسان شهر را راضی نگاه دارند. من
آن روز شکستم نه از سنگینی بار پارچه هایی که باید به تن میکشیدم نه از نفس
حجاب بلکه از توهم و خود بزرگ پنداری مردمی که خود را صالحتر از من
میدانستند.
من از توهم مردمی که برای من، برای ما و بجای ما فکر
میکنند و تصمیم میگیرند، از مردمی که هر روز بیشتر از پیش کمرنگ تر شدن و
انزوای ما رو می طلبند به غربت تبعید شدم.
و از خاطرات پوشش آزادم همین بس که خود سانسوری نهادینه شده در وجودم به من جرات انتشار اسم و عکسم برای این پست را نمیدهد.
همین بس که بعد از ۴ سال زندگی در غربت هنوز هم با دیدن پلیس دستم ناخود آگاه به موهایم میرود تا روسری نداشته ام را پایین بکشد...
